{"id":2077,"date":"2021-10-27T12:01:39","date_gmt":"2021-10-27T12:01:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=2077"},"modified":"2021-10-27T12:01:39","modified_gmt":"2021-10-27T12:01:39","slug":"islamci-ve-sag-kesim-edebiyati-askta-da-korkaktir-devrimde-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=2077","title":{"rendered":"\u0130SLAMCI VE SA\u011e KES\u0130M EDEB\u0130YATI A\u015eKTA DA KORKAKTIR DEVR\u0130MDE DE\u2026"},"content":{"rendered":"<p>Uzun zamand\u0131r kafamda deli bir c\u00fcmle dola\u015f\u0131yor, Haf\u0131z, bilmiyorum neden.<\/p>\n<p><b><i>\u201c\u0130slamc\u0131 ve sa\u011f kesim edebiyat\u0131 a\u015fkta da korkakt\u0131r devrimde de.\u201d<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/i><\/b><\/p>\n<p>Makalesini yazmayaca\u011f\u0131m bunun, izini s\u00fcrmeyece\u011fim. A\u015fk ve korkular\u0131n\u0131n r\u00f6ntgenini de \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131m bu d\u00fcnyan\u0131n ama y\u0131llard\u0131r eserleri filmleri ve \u015fiirleriyle b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm bu toplumun g\u00fcd\u00fck kalm\u0131\u015f bu yan\u0131n\u0131 konu\u015faca\u011f\u0131m bug\u00fcn. <b>A\u015eK ve DEVR\u0130M<\/b>, Haf\u0131z.<\/p>\n<p>Devrimle ba\u015flayay\u0131m.<\/p>\n<p><span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span>\u201c<b>Edebiyat, devrim ister<\/b>\u201d mi desem, yoksa \u201c<b>Devrim, edebiyat ister<\/b>\u201d mi? Ne fark eder ki, diyeceksin. Fark\u0131 \u015fu:<\/p>\n<p>\u0130lkinde edebiyat\u0131n kal\u0131plara s\u0131\u011fmayan, etraf\u0131 \u00e7evrelenemeyen, co\u015fkunlu\u011fu \u00f6n planda olan bir k\u0131sra\u011f\u0131n delili\u011fi var. \u0130kincisi, kararan sokaklar\u0131n en kuytu k\u00f6\u015felerine bile s\u0131z\u0131p ayd\u0131nlatacak co\u015fkun ayd\u0131ntlatma fi\u015fe\u011fi\u2026<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Karanl\u0131k bir t\u00fcnelde \u0131\u015f\u0131\u011fa a\u00e7\u0131lacak kap\u0131y\u0131 arayan, aralayan \u0131\u015f\u0131k. Kula\u011f\u0131mda bir f\u0131s\u0131lt\u0131 ve kar\u015f\u0131mda itiraz eden umursamaz bir y\u00fcz \u015feklini g\u00f6r\u00fcyorum Haf\u0131z, senin. \u201cEdebiyatla m\u0131 ge\u00e7ilecek bu t\u00fcnel?\u201d, \u201cEl feneriyle mi g\u00fcne\u015fe y\u00fcr\u00fcnecek?\u201d Bunu diyorsun ya Haf\u0131z, karanl\u0131k t\u00fcnellere ya hi\u00e7 girmedin, ya da bu t\u00fcnellerde g\u00fcne\u015fe \u00e7\u0131kan yollar aramad\u0131n hi\u00e7. Az baksan g\u00f6receksin ki 1789 Frans\u0131z Devrimi\u2019nin \u00f6ncesinde y\u00fcz y\u0131ll\u0131k bir Ayd\u0131nlanma Edebiyat\u0131 vard\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Yol g\u00f6sterip, kald\u0131r\u0131m ta\u015flar\u0131n\u0131 d\u00f6\u015fedi edipler.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye toplumunun fikirleri iktidarda olan \u201c\u0130slamc\u0131 Sa\u011f Edebiyat\u0131\u201d ger\u00e7ek manada esareti hissedemedi\u011finden ne devrim aram\u0131\u015f, ne tam \u00f6zg\u00fcrl\u00fck.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Fikir esareti de\u011fil, mutfak sefaleti ya\u015fam\u0131\u015f y\u0131llar y\u0131l\u0131. Yanl\u0131\u015f yorumlad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferler y\u00fcz\u00fcnden kendi sefaletinin ba\u015fkalar\u0131n\u0131n sefahati oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fine ise hemen hemen hi\u00e7 uyanamam\u0131\u015f.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Bu kesime itiraz\u0131m var bug\u00fcn Haf\u0131z, bu kesime isyan\u0131m. Bu kesime kar\u015f\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131m var bug\u00fcn Haf\u0131z, bu edebiyat ad\u0131na hay\u0131flan\u0131\u015f\u0131m.<\/p>\n<p>\u015eiirler \u00f6yk\u00fcler yaz\u0131lm\u0131\u015f, ama ferdi topluma, toplumu da devlet denen mekanizmaya kurban eden anlay\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 uyan\u0131\u015f \u015fiir ve \u00f6yk\u00fcleri olsayd\u0131 ke\u015fke.<\/p>\n<p>\u201cZ\u00fclf-\u00fc y\u00e2r incinmesin\u201d diye yanl\u0131\u015f sevgilinin tablosuna \u015fiirler yaz\u0131lm\u0131\u015f y\u0131llar boyu. Kafiyesi, olay \u00f6rg\u00fcs\u00fc, duygu yan\u0131 ile edebiyatt\u0131r, inkar edemem, ama bir yan\u0131 var ki k\u0131r\u0131k, bir yan\u0131 var ki as\u0131rlar boyu d\u00fcnyadaki dirili\u015f edebiyat\u0131na kar\u015f\u0131 boynu b\u00fck\u00fck.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Korkular\u0131 kelimelerine fetva \u00e7\u0131karm\u0131\u015f, Haf\u0131z.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Ne \u00fc\u015f\u00fcyen sokak \u00e7ocu\u011funu anlat\u0131rken tam sorgulam\u0131\u015flar, ne komutan\u0131n elinden \u00f6lesiye dayak yiyen askeri. \u201c\u00c7ocuk a\u00e7sa devlet fakir\u201d demeye korkanlar, komutan gaddar diyecekken \u201cdevlet zalim\u201d demi\u015f olur muyuz?\u201ddan korktu edipler. Edebiyatlar\u0131 ses ve musikiden ibaret kald\u0131.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Rusya\u2019n\u0131n Afgan i\u015fgali ile birlikte \u0130slamc\u0131 kesimden \u00e7ok\u00e7a duydu\u011fumuz \u201cMoskof\u201d toplumunun edebiyat\u0131na pencere a\u00e7ay\u0131m ki devrimler ya\u015fayan toplumlar bu d\u00fczene kar\u015f\u0131 korkular\u0131n\u0131 kimlerle a\u015fm\u0131\u015flar g\u00f6relim, Haf\u0131z. <b>Zweig, Tolstoy<\/b> ile ilgili bir de\u011ferlendirmesinde <b>\u201c<\/b><b>Yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131n hav\u00e2risi olarak sevilen bu radikal devrimci ve peder\u015fahi sakall\u0131 kadar hi\u00e7bir Rus, Rus \u00e7arl\u0131k sisteminin ve kapitalist d\u00fczenin temel direklerini sarsamam\u0131\u015f ve zay\u0131flatamam\u0131\u015ft\u0131r. Ku\u015fkusuz t\u0131pk\u0131 Rousseau\u2019nun sans-culotte\u2019lar hakk\u0131nda \u00f6fkelendi\u011fi gibi, Tolstoy da Bol\u015fevizm y\u00f6ntemi kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6fkelenirdi. Zira o, partilerden nefret ederdi \u2013\u00e7\u00fcnk\u00fc yaz\u0131lar\u0131nda \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u2018Hangi parti kazan\u0131rsa kazans\u0131n, g\u00fcc\u00fcn\u00fc elde tutmak i\u00e7in sadece mevcut \u015fiddet ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanmakla kalmayacak, yenilerini de icat edecektir\u2019<\/b><\/p>\n<p>Tolstoy olmak sadece kapatilizmin \u00e7irkin y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rebilmek, \u00c7arl\u0131k d\u00fczeninin \u00e7arp\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak de\u011fil sadece, anlatmakt\u0131r da bence.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Lenin\u2019in Tolstoy i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 bir tespit var Haf\u0131z; \u201cTolstoy, Rus devriminin aynas\u0131d\u0131r.\u201d Tolstoy\u2019u okursan bu aynada \u00e7ok \u015fey g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.<\/p>\n<p>1825 Aral\u0131k\u2019\u0131nda <b>Pu\u015fkin ve Nikolai Nekrasov<\/b>\u2019un \u015fiirleriyle, Tolstoy \u2018un ise hikayesi ile destek verdi\u011fi<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span><b>Dekabrist<\/b> olay\u0131 oldu\u011funda, Rus edebiyat\u0131n\u0131n bahar\u0131 olarak tan\u0131mlanan Pu\u015fkin, Kafkasya\u2019da bir subayd\u0131 ve idam edilen, s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilen arkada\u015flar\u0131n\u0131n \u015fiirlerini yaz\u0131yordu. Darbelere kar\u015f\u0131 olmak s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilen, idam edilen, esarete mahkum edilenlerin \u015fiirini yazan Pu\u015fkin olmaya engel de\u011fil.<\/p>\n<p><b>William Blake <\/b>sokaktaki a\u00e7 \u00e7ocu\u011fu anlat\u0131r, Haf\u0131z, \u201cBaca Temizleyicisi\u201d \u015fiirinde. \u0130lk \u015fiirde sa\u00e7lar\u0131 t\u0131ra\u015fland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in a\u011flayan Tom, ikinci \u015fiirde karlarla kapl\u0131 caddelerde siyah bir leke olarak dola\u015f\u0131r, ona iyi davranacak baban\u0131n hayalini kurar. Blake, \u00e7ocu\u011fun a\u011fz\u0131ndan anlatt\u0131\u011f\u0131 hikayede asl\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin insan\u0131n\u0131 ve toplumunu sanat\u0131n diliyle ele\u015ftirir.\u00a0Ve der ki:<\/p>\n<p>Ba\u011f\u0131r\u0131yordu: \u2018\u2019temizlik\u00e7i!\u2019\u2019 kederli bir sesle<\/p>\n<p>\u2018\u2019S\u00f6yle bana, nerede senin annen baban?\u2019\u2019<\/p>\n<p>Dua etmeye gittiler Tanr\u0131\u2019ya, onun rahibine ve Kral\u0131na,<\/p>\n<p>Bizim sefaletimizden bir cennet kuranlara&#8230;\u201d<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>S\u00f6yler misin Haf\u0131z, toplumun sefaletinden sefahat s\u00fcrenlere<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>camilerden dua eden anne babalar az m\u0131 bug\u00fcn \u00fclkemde?<\/p>\n<p>\u201cVar var!\u201d diye kafa sall\u0131yorsun ya Haf\u0131z, o zaman William Blake gibi ka\u011f\u0131t toplayan \u00e7ocuklar\u0131, \u00e7\u00f6pte yemek arayan anneleri, paras\u0131zl\u0131ktan intihar eden babalar\u0131 yaz.<\/p>\n<p>B\u00f6yle ba\u015flar uyan\u0131\u015f, kendi sefaletinden cennet kuranlar\u0131 g\u00f6r\u00fcp yaz\u0131nca ba\u015flar devrim. Sa\u011f\u0131n ka\u00e7 edebiyat\u00e7\u0131s\u0131 sefahatlerini sefaletler \u00fczerine kuranlara b\u00f6yle hitap edebiliyor bug\u00fcn?<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Sa\u011f, fikirleriyle iktidar; sa\u011f, din\u00ee ya\u015fant\u0131s\u0131yla rahat g\u00f6r\u00fcnse de \u00f6zg\u00fcr de\u011fil.<\/p>\n<p>\u201cDevlet ve toplumdaki her \u00e7arp\u0131kl\u0131k benim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc ihlaldir\u201d diyen edebiyat, bug\u00fcn Sa\u011f\u2019\u0131n edebiyat\u0131 de\u011fil, Haf\u0131z. Sa\u011f\u2019\u0131n edebiyat\u0131 <b>EDMUND BURKE<\/b> edebiyat\u0131d\u0131r, <b>THOMAS PAINE<\/b> edebiyat\u0131 de\u011fil.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Edmund Burke\u2019lere inat Thomas Paine\u2019lerin say\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131ran edebiyat, \u00f6zg\u00fcr ve devrimci edebiyatt\u0131r. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck do\u011fu\u015ftan gelen bir hakt\u0131r ve sonradan gelen hi\u00e7 bir otoritenin emrine verilemeyece\u011fi gibi ya\u015famak i\u00e7in de ayaklar\u0131n\u0131 k\u0131ran kalemler gibi romantik bir s\u00f6ylemle seke seke y\u00fcr\u00fcyenlerin diline emanet edilemez. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, kalemlerinden yobazl\u0131k d\u00f6k\u00fclen \u015fair ve \u00f6yk\u00fcc\u00fclerin roman ve m\u00fcnekkitlerin diline emanet edilemez yani. Burke, sorgulayanlar\u0131 \u201chayvani y\u0131\u011f\u0131nlar\u201d olarak nitelendirip verasete dayal\u0131 d\u00fczenin devam etmesini savunuyordu, Paine ise uyan\u0131\u015f s\u00fcrecinde bizzat yer alm\u0131\u015f liberal<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>\u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin ve haklar\u0131n hi\u00e7bir devlet ya da h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan bah\u015fedilemez oldu\u011funu ve do\u011fu\u015ftan var olduklar\u0131n\u0131 savunurdu. Bu iki karekter aras\u0131ndaki u\u00e7urumu -varsa imkan\u0131n- sen \u00f6l\u00e7, Haf\u0131z.<\/p>\n<p>Esir sokaklar, fikirsiz k\u00fcrs\u00fcler ve huysuz kanunlar seni rahats\u0131z etmediyse hala, yazmaya devam edeyim.<\/p>\n<p><b>Gogol<\/b>\u2019\u00fcn muhte\u015fem eseri <b>\u00d6l\u00fc Canlar<\/b>, roman tarz\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f olsa da o g\u00fcn\u00fcn Rusya\u2019s\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutacak bir ara\u015ft\u0131rma gibiydi. Gogol, bug\u00fcn sokaklar\u0131m\u0131zda olanlar gibi, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7ler ac\u0131s\u0131 manzara kar\u015f\u0131s\u0131nda eserini b\u0131rak\u0131p ba\u011f\u0131r\u0131yordu: <b>\u201cNerede, bu ilkel, geri, yoksul Rusya\u2019ya \u2018\u0130LER\u0130!\u2019 diyecek kahraman!\u201d<\/b><\/p>\n<p><b>Gogol<\/b> de\u011fil sadece, <b>Turgenyev, Dobrolyubov\u2019<\/b>u da anlat\u0131ym Haf\u0131z.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>\u201cArife\u201d,<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Turgenyev\u2019in ilk romanlar\u0131ndan biriydi. B\u00fcy\u00fck uyan\u0131\u015f\u0131 yani tan vaktini anlat\u0131yordu.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Sen okusayd\u0131n ne tepki verirdin bilmiyorum Haf\u0131z, ama Dobrolyubov bu eseri okuyunca, \u201c<b>ger\u00e7ek g\u00fcn ne zaman gelecek?<\/b>\u201d diye s\u00f6yleniyordu. Fikir esaretine mahkum edilmekten rahats\u0131z olanlar\u0131n sesleri ve kelimeleridir bunlar.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>\u0130ster k\u00f6y\u00fcn\u00fcn ters d\u00f6nen \u00e7ark\u0131na kar\u015f\u0131 ses y\u00fckseltsin ister \u00fclkesinin\u2026 \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumun, jakoben ki\u015filerin ihtiraslar\u0131n\u0131n kanun diye dayat\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 hayk\u0131r\u0131r. \u0130sminin ne oldu\u011funun bir anlam\u0131 yok. Rusya\u2019da ya\u015fasa belki ismi Gogol, T\u00fcrkiyede ya\u015fasa Naz\u0131m olurdu.<\/p>\n<p>Naz\u0131m\u2019la ayn\u0131 fikirdeyiz bak, Haf\u0131z:<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>\u201c\u015eimdi Kerim,<\/p>\n<p>Sovyetler Birli\u011fi bahsine gelelim:<\/p>\n<p>Y\u00fcz, y\u00fcz elli y\u0131l \u00f6nce do\u011fmu\u015f olsayd\u0131m e\u011fer<\/p>\n<p>sayg\u0131 ve hayranl\u0131k duyacakt\u0131m b\u00fcy\u00fck F\u0131rans\u0131z ink\u0131lab\u0131na.<\/p>\n<p>Kim bilir, belki o zaman da<\/p>\n<p>F\u0131ransal\u0131 keferenin fitnesine alet oldu derlerdi bana.<\/p>\n<p>O devirde ya\u015famad\u0131m<\/p>\n<p>ama h\u00e2l\u00e2 heyecanla s\u00f6ylerim Marseyyezi.\u201d<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Bitmedi, <b>Nikolai Chernyshevsky<\/b> ve eseri <b>\u2018Ne\/Nas\u0131l Yapmal\u0131\u2019<\/b>\u2019. Chernyshevsky\u2019nin bu roman\u0131 zindanda yaz\u0131lan bir eser. D\u00f6rt ayda yaz\u0131ld\u0131. Ne\/Nas\u0131l Yapmal\u0131\u2019n\u0131n Rus toplum hayat\u0131 \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 etki \u00f6yle b\u00fcy\u00fck oldu ki, Dostoyevskiy ve Tolstoy\u2019dan Kropotkin ve Lenin\u2019e kadar pek \u00e7ok ki\u015fi<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>\u2018Nas\u0131l Yapmal\u0131\u2019\u2019y\u0131 konu\u015ftu, tart\u0131\u015ft\u0131. Eser, Rusya\u2019da devriminin el kitab\u0131 olurken Lenin\u2019in de ba\u015fucu kitab\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Senin de iyi bildi\u011fin <b>Maksim Gorki\u2019<\/b>nin \u2018<b>Ana<\/b>\u2019 roman\u0131 ayn\u0131 yolun yolcusu. Bu eser i\u00e7in Lenin, \u201c1905 devrimine tam zaman\u0131nda yeti\u015fti\u201d demi\u015fti. Hem Rusya\u2019da hem d\u00fcnyada devrimcilerin el kitaplar\u0131ndan biri oldu. 1908 devrimini yapan J\u00f6nt\u00fcrkler\u2019in de ba\u015fvurdu\u011fu kitap olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019in \u00e7izgisini takip eden 40 Ku\u015fa\u011f\u0131, ters esen r\u00fczgara yelken a\u00e7an Anadolu insanlar\u0131yd\u0131. <b>Ahmet Arif, Enver G\u00f6k\u00e7e,<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Atilla \u0130lhan, Hasan H\u00fcseyin <\/b>gibi nice \u015fairler yazarlar uyan\u0131\u015f \u015fiirleri yazd\u0131lar. Kimi zaman a\u015fk, kimi zaman devrim s\u00f6zleri m\u0131r\u0131ldand\u0131lar ama umut yazd\u0131lar \u015fiirlerinde, Haf\u0131z, uyan\u0131\u015fa \u00e7a\u011fr\u0131 yapan, sefahat sahiplerinin sefaletlerinde d\u00fcnyalar kurmalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan isimler oldular. Yer yer onlar\u0131n esaretlerine sebep olsa da bu\u2026<\/p>\n<p>\u201cYok bu sesler!\u201d diyorsun ya, bitmiyor i\u015fte o zaman, Haf\u0131z. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc do\u011fu\u015ftan gelen bir hak olsa da insan\u0131 do\u011fdu\u011funa pi\u015fman ediyorlar, biliyorum. Ama Haf\u0131z, kendini ifade edemeyeceksen varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne manas\u0131 var?<\/p>\n<p>Y\u00fcz\u00fcn hala yabanc\u0131 bana Haf\u0131z, hala tedirgin, hala karars\u0131z. Edebiyat\u0131n \u00e7izgileri \u00fclkelerin s\u0131n\u0131rlar\u0131 gibidir, Haf\u0131z. \u0130\u00e7erde \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olmadan d\u0131\u015farda tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k olmaz. Fikrin s\u0131n\u0131r n\u00f6betini \u00f6zg\u00fcr kalemler tutar. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn esaret ya\u015famas\u0131n\u0131 istemiyorsan kalemlere s\u0131n\u0131r n\u00f6beti tuttur.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Edebiyatlar\u0131 devrim ruhundan yoksun milletlerin kaderi hep diktat\u00f6rlerle kesi\u015fir. Kimileri insanlar\u0131n b\u00fclu\u011f sanc\u0131s\u0131 \u00e7ekti\u011fi gibi devlet \u00f6mr\u00fcnde bir kez ya\u015far dikta rejimlerini; kimileri ise mera bittik\u00e7e a\u00e7l\u0131k ya\u015fayan koyunun \u00e7oban \u0131sl\u0131\u011f\u0131yla pe\u015fine tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi tak\u0131l\u0131r dikta \u00e7obanlar\u0131n pe\u015fine.<\/p>\n<p>Napolyonun 1793 y\u0131l\u0131nda cepheden g\u00f6nderdi\u011fi mektuba bir g\u00f6z at istersen.<\/p>\n<p>\u201cFikirlerin bu kadar \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, bir\u00e7ok bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n birbirleriyle m\u00fccadele etti\u011fi bu ortamda, d\u00fcr\u00fcst biri i\u00e7in durum son derece karma\u015f\u0131k ve korkutucu&#8230; Nitekim ki\u015fi taraf\u0131n\u0131 se\u00e7meli, kan\u0131mca kazanan taraf\u0131 se\u00e7meli \u2013 di\u011fer bir deyi\u015fle \u2013 ya\u011fmalayan, ate\u015fe veren ve yenilgiye u\u011fratan taraf. Di\u011fer se\u00e7ene\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, yenmek, yenilmekten iyidir.\u201d<\/p>\n<p>Sence Haf\u0131z? Napolyon\u2019un dedi\u011fi gibi mi olmal\u0131 sence? Kazanan taraf m\u0131, hakl\u0131 taraf m\u0131?<\/p>\n<p>Omuzlara basarak y\u00fckselmenin sevin\u00e7 \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131, omuzlar\u0131na bas\u0131lanlar\u0131n ac\u0131 \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kimse karanl\u0131k d\u00fczeni pek fark edemiyor bug\u00fcn.<\/p>\n<p>Kaybetmek endi\u015fesi kazanmak endi\u015fesinden \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olunca en b\u00fcy\u00fck tedbiri kaybetmeye daha yak\u0131n olan g\u00fc\u00e7 sahipleri al\u0131yor bu d\u00fczende. Bu d\u00fczeni de\u011fi\u015ftirenlerin say\u0131s\u0131 \u00e7ok, ge\u00e7mi\u015fte; bug\u00fcn de \u00e7ok var. Yeter ki sen <b>Percy Bysshe Shelley<\/b>\u2019nin \u201c\u0130ngiltere 1819\u201d adl\u0131 \u015fiirindeki gibi<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>\u201cG\u00f6rkemli bir Heyula do\u011facak b\u00fct\u00fcn bu mezarlardan,<\/p>\n<p>Ayd\u0131nlatacak bu karanl\u0131k g\u00fcn\u00fcn\u00fc \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n&#8230;\u201d<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>s\u00f6ylene s\u00f6ylene dola\u015f sokaklar\u0131\u2026<\/p>\n<p>Gelelim seninle en \u00e7ok konu\u015ftu\u011fumuz konuya. Yani A\u015eK.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcm\u00fc bir daha tekrar edeyim<\/p>\n<p><b>\u0130SLAMCI VE SA\u011e KES\u0130M EDEB\u0130YATI A\u015eKTA DA KORKAKTIR DEVR\u0130MDE DE\u2026.<\/b><\/p>\n<p>Belki bu y\u00fczden sa\u011f\u0131n devrimini, sa\u011f\u0131n dirili\u015fini, sa\u011f\u0131n uyan\u0131\u015f\u0131n\u0131, yeni yol bulup ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek hemen hemen zor. Kalemleri can \u00e7eki\u015fiyor, daha do\u011frusu kalemlerinden \u00f6nce y\u00fcrekleri azapta. Bu \u00e7eperlerini y\u0131rtmak, onlar\u0131 azaptan kurtarmak istiyorum.<\/p>\n<p>Devrim olur da a\u015fk olmaz m\u0131 Haf\u0131z? A\u015fk, devrimin tuzudur. Sa\u011f kesim fikir esareti ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 gibi a\u015fk hararetini de doyas\u0131ya ya\u015fayamayan bir kesim.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Bu kesimin a\u015fk\u0131n\u0131 bir sonraki say\u0131ya a\u015fk\u0131 devrim t\u00fcrk\u00fcs\u00fc gibi ya\u015fayanlarla k\u0131yaslay\u0131p konu\u015faca\u011f\u0131z Haf\u0131z, ama vakit dar, kapat\u0131yorum \u015fimdilik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzun zamand\u0131r kafamda deli bir c\u00fcmle dola\u015f\u0131yor, Haf\u0131z, bilmiyorum neden. \u201c\u0130slamc\u0131 ve sa\u011f kesim edebiyat\u0131 a\u015fkta da korkakt\u0131r<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2078,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5,18],"tags":[69,130,21,26,131],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v15.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u0130SLAMCI VE SA\u011e KES\u0130M EDEB\u0130YATI A\u015eKTA DA KORKAKTIR DEVR\u0130MDE DE\u2026 - SES MAGAZINE<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=2077\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130SLAMCI VE SA\u011e KES\u0130M EDEB\u0130YATI A\u015eKTA DA KORKAKTIR DEVR\u0130MDE DE\u2026\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Uzun zamand\u0131r kafamda deli bir c\u00fcmle dola\u015f\u0131yor, Haf\u0131z, bilmiyorum neden. \u201c\u0130slamc\u0131 ve sa\u011f kesim edebiyat\u0131 a\u015fkta da korkakt\u0131r\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=2077\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SES MAGAZINE\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/serifkanada\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-10-27T12:01:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Screen-Shot-2021-10-27-at-7.57.50-AM.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"888\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"446\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"\u0130SLAMCI VE SA\u011e KES\u0130M EDEB\u0130YATI A\u015eKTA DA KORKAKTIR DEVR\u0130MDE DE\u2026\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Screen-Shot-2021-10-27-at-7.57.50-AM.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/serifcanada1\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"8 minutes\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/\",\"name\":\"SES MAGAZINE\",\"description\":\"Literature \\u00b7 Analysis \\u00b7 Thought\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=2077#primaryimage\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"url\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Screen-Shot-2021-10-27-at-7.57.50-AM.png\",\"width\":888,\"height\":446},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=2077#webpage\",\"url\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=2077\",\"name\":\"\\u0130SLAMCI VE SA\\u011e KES\\u0130M EDEB\\u0130YATI A\\u015eKTA DA KORKAKTIR DEVR\\u0130MDE DE\\u2026 - SES MAGAZINE\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=2077#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2021-10-27T12:01:39+00:00\",\"dateModified\":\"2021-10-27T12:01:39+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/#\/schema\/person\/3c516e766267a63b4e8d607fa5496f02\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=2077\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/#\/schema\/person\/3c516e766267a63b4e8d607fa5496f02\",\"name\":\"\\u015eerif Ayd\\u0131n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2527d3cadd34557e6b4a3479d29c21d4?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"\\u015eerif Ayd\\u0131n\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/sesdergisi.ca\",\"https:\/\/www.facebook.com\/serifkanada\",\"https:\/\/www.instagram.com\/serifcanada\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/serif-aydin-16a0b31a4\",\"https:\/\/twitter.com\/https:\/\/twitter.com\/serifcanada1\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2077"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2077"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2077\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2079,"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2077\/revisions\/2079"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2078"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}