GUSMENA S.N.<\/i><\/b><\/p>\n
Kitab\u0131n kapa\u011f\u0131nda bizi kar\u015f\u0131layan mektuplara pek de \u015fa\u015fmamak gerekir. R\u00fczg\u00e2r g\u00fcl\u00fcnden horozuna, balkon k\u00f6\u015felerinden ay ve y\u0131ld\u0131zlara kadar her yeri sar\u0131p sarmalayan mektuplar bize asl\u0131nda roman\u0131n nas\u0131l gidece\u011fi, i\u015fleyece\u011fi, \u2018F\u0131rt\u0131na ve Co\u015fku\u2019yu nas\u0131l verece\u011fine dair ipu\u00e7lar\u0131d\u0131r. Elleri ceplerinde, \u00fczerinde uzun paltosu ve f\u00f6tr \u015fapkas\u0131 ile sol k\u00f6\u015fede bizi kar\u015f\u0131layan yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131n\u0131n bakt\u0131\u011f\u0131 elbette biz de\u011filiz. Sa\u011f tarafta binan\u0131n ikinci kat\u0131nda korku ve \u00fcmitle bekleyen Lotte\u2019dir. Asl\u0131nda Lotte\u2019nin de Werther\u2019i mi yoksa Albert\u2019\u0131 m\u0131 bekledi\u011fi de muammad\u0131r ya, neyse.<\/p>\n
Zaman\u0131n Almanya\u2019s\u0131nda bir\u00e7ok okur ve de \u00f6zellikle gen\u00e7 kesim taraf\u0131ndan \u00e7ok yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve de\u011ferlendirilmi\u015f bir roman, Gen\u00e7 Werther\u2019in Ac\u0131lar\u0131, koca bir \u2018Werther Salg\u0131n\u0131na\u2019 sebep olmu\u015ftur maalesef. Burada biraz \u00f6nce de bahsetti\u011fimiz gibi as\u0131l neden, \u201cyanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lma ve de\u011ferlendirmedir.\u201d<\/p>\n
Kitab\u0131n gidi\u015fat\u0131 her ne kadar klasik eser olarak bak\u0131lsa da, modernizmin etkilerini de g\u00f6stermektedir. \u0130\u00e7 d\u00fcnyadaki F\u0131rt\u0131na ve Co\u015fku\u2019nun 1771\u2019deki harika d\u0131\u015favurumudur. Kitab\u0131n ba\u015f\u0131nda ge\u00e7en 4 May\u0131s tarihli mektubun ikinci paragraf\u0131 bize b\u00fct\u00fcn roman\u0131 a\u00e7\u0131klarken ayn\u0131 zamanda i\u015flenilecek olan ana tema ve \u00f6nermeye de \u0131\u015f\u0131k tutmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u201cEvet dostum, ger\u00e7ekten hakl\u0131s\u0131n. E\u011fer insanlar zihinlerinde hep ge\u00e7mi\u015f ac\u0131lar\u0131 canland\u0131rmasalar -niye b\u00f6yledirler, Tanr\u0131 bilir- ve hallerinden memnun olacaklar\u0131na, ge\u00e7mi\u015fin hesab\u0131na dalarak s\u00fcrekli s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 tazelemeseler, ku\u015fkusuz \u015fimdiki gibi ac\u0131 duymazlar.\u201d ( 4 May\u0131s)<\/i><\/b><\/p>\n
Bu paragraf bizi, asl\u0131nda, ba\u015fka bir soruya y\u00f6nlendiriyor. \u2018\u2019Kolay m\u0131?\u2019\u2019 Yani o kadar kolay m\u0131 ac\u0131lara g\u00f6\u011f\u00fcs germek? Ge\u00e7mi\u015fi ak\u0131ldan \u00e7\u0131kar\u0131p, kalpten s\u00f6k\u00fcp atmak, hayallerine dahi getirmemek, getirmemeye \u00e7al\u0131\u015fmak, o kadar kolay m\u0131?\u00a0<\/span><\/p>\n \u201cBiliyorum ki, biz insanlar, hepimiz ayn\u0131 de\u011filiz ve olamayaca\u011f\u0131z da.\u2019\u2019 ( 15 May\u0131s)<\/i><\/b><\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc;<\/p>\n \u201cD\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum: \u0130nsanlar\u0131n g\u00fcc\u00fc ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 avu\u00e7 i\u00e7i kadar bir \u00e7er\u00e7eveye s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f; ellerinden fazla bir \u015fey gelmiyor. Dikkat ediniz, bizim t\u00fcm g\u00fcc\u00fcm\u00fczle sava\u015f\u0131m\u0131z ge\u00e7inmemize ve bar\u0131nmam\u0131za yar\u0131yor. Yani mahrumiyetlerle ge\u00e7en \u015fu u\u011fursuz hayat\u0131 uzatmaktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil ya\u015famak. \u0130\u00e7imizin rahat oldu\u011funu hissetti\u011fimiz zamanlarda bile, bu rahatl\u0131k ba\u015f\u0131m\u0131za geleceklere kar\u015f\u0131 Tanr\u0131\u2019ya s\u0131\u011f\u0131nmam\u0131zdan kaynaklan\u0131yor. Zindanlar\u0131n duvarlar\u0131na ho\u015f resimler, i\u00e7 ferahlat\u0131c\u0131 manzaralar \u00e7izen tutuklulara benziyoruz\u2026\u2019\u2019 (22 May\u0131s)<\/p>\n 1771\u2019de yaz\u0131lan bir eserin hala canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 muhafaza edip 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz zamanlar\u0131nda da daim etmesine nedense \u015fa\u015fm\u0131yoruz, \u015fa\u015fam\u0131yoruz. Zaman, farkl\u0131; insan, ayn\u0131. Gerek ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 biraz daha iyi gibi g\u00f6z\u00fckse de insanlar\u0131 bir u\u00e7urumun kenar\u0131nda, \u201cBuradan atlasam n\u2019olur ki?\u2019\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle ya\u015fan\u0131lan bir \u00e7a\u011fd\u0131r her iki d\u00f6nem de. Elbette \u00e7a\u011f(lar)\u0131n kabahati yok. \u0130nsanlar maalesef \u2018ayn\u0131.\u2019 Karamsar ve fazla melankolik giden roman\u0131n asl\u0131nda tek bir amac\u0131 vard\u0131r. \u201cWerther\u2019den ders al\u0131n! Hayat her \u015feyi ya\u015fayabilece\u011finiz kadar uzun de\u011fil. Tecr\u00fcbe edinin ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hayat\u0131ndan! Kendinize yol bulun \u2018Hadi bir kere daha!\u2019 diyebilmek i\u00e7in,\u201d ama bu sefer yine bir soru gelir. Kolay m\u0131? Elbette de\u011fil.<\/p>\n \u201cFakat t\u00fcm bu i\u015flerin ucunun nereye dayanaca\u011f\u0131n\u0131 sezip anlayan, sade, kibirsiz biri\u2026 \u2026\u0130\u015fte o ki\u015finin ruhu da huzura kavu\u015fur ve o da kendince bir insan oldu\u011fu i\u00e7in \u015fansl\u0131d\u0131r; g\u00fcc\u00fc ne denli \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olsa da, i\u00e7inde \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn tatl\u0131 duygusunu besler ve bilir ki, bu duyguyla istedi\u011fi zaman, kendisini ya\u015fam zindan\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131 f\u0131rlatabilecektir.\u2019\u2019 (22 May\u0131s)<\/i><\/b><\/p>\n Ayn\u0131 zamanda ya\u015fam\u0131n, hayata tutunman\u0131n \u2018Nas\u0131l?\u2019\u0131n\u0131 ve \u2018Neden?\u2019ini bize g\u00f6stermektedir kitap. K\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocu\u011fun sadece bir \u00e7ocuk olarak kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 29 Haziran tarihli mektubunda anlar\u0131z. Dik ba\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n belki de g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ki\u015fili\u011fe; afacanl\u0131klar\u0131n ise bu u\u00e7urumdan atlatmayacak olan ne\u015feli bir yarat\u0131l\u0131\u015f oldu\u011funu; \u00e7ekirdek gibi, tohum gibi haznesinde neler neler saklad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u2018Gelece\u011fin\u2019 ger\u00e7ekte, \u2018Ge\u00e7mi\u015f ve \u015eimdi\u2019den ibaret oldu\u011funu anlar\u0131z.\u00a0<\/span><\/p>\n 1 Temmuz\u2019da bize,\u00a0 <\/span>gen\u00e7lik g\u00fcnlerini nas\u0131l de\u011ferlendirmemiz gerekti\u011finden dem vurur. Bir daha ele ge\u00e7meyecek o \u2018deli kanl\u0131\u2019 \u00e7a\u011flar\u0131n ne kendilerine ne de b\u00fct\u00fcne faydas\u0131 olan \u015feylerle de\u011fil de l\u00fczumsuz \u015feylerle dertlenilip, yitirildi\u011finden yak\u0131n\u0131r Goethe. Bunun i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 vard\u0131r elbette.\u00a0 <\/span>Ve bunu da farkl\u0131 bir soruyla de\u011ferlendirir yazar;<\/p>\n \u2018\u2019 \u2018Burada sorun, i\u00e7imize bir s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcnde ondan kurtulmak i\u00e7in bir yol araman\u0131n olanakl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r,\u2019 diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdim. \u2018Ancak hi\u00e7 kimse g\u00fcc\u00fcn\u00fc bir kez s\u0131namadan onun \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc tayin edemez. \u2026 \u0130\u015fin esas\u0131 aran\u0131rsa bu ge\u00e7imsizlik biraz da kendi kendimize kar\u015f\u0131 memnuniyetsizli\u011fimizden kaynaklanm\u0131yor mu? Kendi \u00f6nemsizli\u011fimizi anl\u0131yoruz; ancak i\u00e7imizde delice bir ihti\u015fam tutkusu var. Bunlar yan yana gelmiyor\u2026\u2019\u2019 (29 Haziran)<\/i><\/b><\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n mutluluklar\u0131 kurduklar\u0131 hayalleri ile \u015fu anki ya\u015fad\u0131klar\u0131 hayat \u015fartlar\u0131 aras\u0131ndaki mesafeye ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7te yan\u0131p tutu\u015fan ihti\u015fam\u0131 d\u0131\u015ftaki \u00e7\u00f6pl\u00fck desteklemiyorsa, maalesef bu da bizi daha ba\u015fka konulara ve sorulara y\u00f6nlendirir. \u00c7\u00f6z\u00fcm;<\/p>\n \u201c\u2026Tanr\u0131\u2019n\u0131n bize kar\u015f\u0131 davran\u0131\u015f\u0131 nas\u0131lsa, biz de \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za (kendimize*) kar\u015f\u0131 \u00f6yle davranmal\u0131y\u0131z\u2026\u2019\u2019 (6 Temmuz) (*yorumcunun s\u00f6z\u00fc)<\/i><\/b><\/p>\n Mutluluk sadece y\u00fcre\u011fimizde midir peki? Ba\u015fkalar\u0131 ile hi\u00e7 mi ilgi, alakas\u0131 yoktur? Bir i\u015f yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda di\u011fer insanlar\u0131n \u2018Hay\u0131r! Olamaz!\u2019lar\u0131n\u0131n hi\u00e7 mi \u00f6nemi yoktur? Bir olay\u0131n \u201cNeden?, Ni\u00e7in?\u201dini derinlemesine ara\u015ft\u0131r\u0131p, soru\u015fturmadan hemen \u2018Bu k\u00f6t\u00fc\/iyi!\u2019 demek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n ( Dikkat! Fazla ger\u00e7ek ve ac\u0131 i\u00e7erir!)<\/p>\n D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki bir anne, evinde, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u0131s\u0131tacak k\u00f6m\u00fcr\u00fc, \u0131s\u0131t\u0131c\u0131s\u0131, paras\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, \u00e7ocuklar\u0131na sa\u00e7 kurutma makinesini verip onlar\u0131 \u00f6yle \u0131s\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, kendisi \u00f6b\u00fcr odada bo\u011faz\u0131nda bir iple \u2018\u0130ntihar\u2019 ediyorken ger\u00e7ekten de \u2018K\u00f6t\u00fc m\u00fcd\u00fcr?\u2019 Sebep ne? Su\u00e7lu kim?<\/p>\n Ya da bir evin babas\u0131na, kar\u0131s\u0131 \u2018Evde yiyecek, i\u00e7ecek malzeme kalmad\u0131. Para laz\u0131m.\u2019 diye kocas\u0131n\u0131n yan\u0131na gitti\u011finde, kocas\u0131n\u0131n onu \u2018Sen git, ben geliyorum.\u2019 dedikten sonra, banyoda av t\u00fcfe\u011fi ile bo\u011faz\u0131na dayay\u0131p intihar etmesinden sonra cebinde sadece 1 lira 50 kuru\u015f T\u00fcrk Liras\u0131 bulunun adama m\u0131 \u2018K\u00f6t\u00fc!\u2019 denir? Sebep ne? Su\u00e7lu kim?<\/p>\n Goethe asl\u0131nda bize bunun cevab\u0131n\u0131 vermek istiyor gibidir kitapta. Ac\u0131 nedir? Nereye kadar dayan\u0131l\u0131r? Sebepleri nelerdir? Su\u00e7lu kimdir? Fail nerededir? Zaman ve mek\u00e2n mevhumunu okurken yitirdi\u011fimiz kitapta ge\u00e7en c\u00fcmle dikkate \u015fayand\u0131r.<\/p>\n \u2018\u2019 \u0130nsan\u0131n sevdi\u011finde azaba ve i\u015fkenceye direnmesinin bir s\u0131n\u0131r\u0131 vard\u0131r; bu s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015f\u0131nca art\u0131k buna dayanamaz ve yay k\u0131r\u0131l\u0131r. Sorun bir insan\u0131n yi\u011fitli\u011finde de\u011fil, belki maddi ve manevi ac\u0131lara direnemeyece\u011findedir. Kendini ya\u015famaktan yoksun b\u0131rakan bir zavall\u0131y\u0131 diline dolamakla, ate\u015fler i\u00e7inde yan\u0131p kavrulan bir hastay\u0131 nihayet \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in k\u0131namak aras\u0131nda bir ay\u0131r\u0131m g\u00f6remiyorum.\u2019\u2019 (12 A\u011fustos)<\/p>\n 15 A\u011fustos tarihli mektubunda i\u015flerin art\u0131k tersine d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. 15 A\u011fustos\u2019a kadar her \u015feye ra\u011fmen umudunu hi\u00e7 kaybetmeyen Werther, kafan\u0131za bir \u015fey bir \u015fekilde yerle\u015fti mi, art\u0131k onu oradan \u00e7ekip \u00e7\u0131karmaya g\u00fc\u00e7 yetmez, diyerek \u00f6l\u00fcme do\u011fru gidecek olan mektuplar silsilesini haber vermektedir. Varl\u0131k mevhumunun sorgulanmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131, insan\u0131 hem ac\u0131 hem de ne\u015fe veren \u2018hayat\u0131n\u2019 yitip gitmesine \u015fahitlik ederiz.\u00a0 <\/span>E\u011fer kendinizde k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir eksiklik g\u00f6r\u00fcrseniz bunun koca k\u00e2inata nas\u0131l aksetti\u011fine \u015fa\u015f\u0131p kal\u0131rs\u0131n\u0131z, diyor ayr\u0131ca Werther. Ve \u00f6l\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcncesinin, sevdi\u011finden uzakta olman\u0131n verece\u011fi \u0131st\u0131rab\u0131n ilk sinyalleri ikinci b\u00f6l\u00fcme ge\u00e7meden verilmi\u015f oluyor.\u00a0<\/span><\/p>\n \u201c \u2026 Aman Tanr\u0131m! \u0130nsan, d\u00fcnyada en \u00e7ok sevdi\u011fi varl\u0131\u011f\u0131n (*inanc\u0131, \u00fcmidi\u2026) elinden al\u0131nmas\u0131na nas\u0131l tahamm\u00fcl edebiliyor?\u2019\u2019 (10 Eyl\u00fcl) (*yorumcunun s\u00f6z\u00fc)<\/p>\n ( Devam Edecek\u2026)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" GUSMENA S.N. Kitab\u0131n kapa\u011f\u0131nda bizi kar\u015f\u0131layan mektuplara pek de \u015fa\u015fmamak gerekir. R\u00fczg\u00e2r g\u00fcl\u00fcnden horozuna, balkon k\u00f6\u015felerinden ay ve<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1524,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[],"yoast_head":"\n