Dostlar\u0131 i\u00e7in hayat\u0131 epik \u015fiir format\u0131nda ya\u015fayanlara dostlar\u0131 da \u00f6zlemle mersiye yazarlar elbet.
\nPek \u00e7ok \u015fair, yazar ve sanat\u00e7\u0131n\u0131n da ilham kayna\u011f\u0131 olan Rosa i\u00e7in \u015fair Bertolt Brecht de bir \u015fiir
\nkaleme al\u0131r.
\n\u201cBurada Rosa Luxemburg g\u00f6m\u00fcl\u00fc
\nPolonyal\u0131 bir Yahudi kad\u0131n
\nAlman i\u015f\u00e7ilerinin \u00f6nc\u00fc sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131
\nAlman s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fclerinin emriyle \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc
\nEzilenler, g\u00f6m\u00fcn ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131!\u201d
\nBu muhte\u015fem kad\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 okuduktan sonra duru\u015funa olan sayg\u0131m gere\u011fi Brecht\u2019in \u015fiirine
\nbir resim eklerdim.
\nAbidin Dino ya\u015fasayd\u0131 Rosa Luxemburg\u2019un \u201cSizin d\u00fczeniniz kumdan zemin \u00fczerine kurulu.
\nDevrim daha yar\u0131n\u201d \u201cG\u00fcmb\u00fcrt\u00fcyle aya\u011fa kalkacak yeniden\u201d \u201cVe y\u00fcreklerinize korku salan
\nborazanlarla ilan edecek: Vard\u0131m, var\u0131m, var olaca\u011f\u0131m!\u201d diye hayk\u0131rd\u0131\u011f\u0131 an\u0131n resmini \u00e7izmesini
\nisterdim. Sonra o resmin alt\u0131nda \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc kaleme almak isterdim y\u00fcz y\u0131l \u00f6ncesine gidip.
\n\u0130\u015fkenceyle \u00f6l\u00fcm\u00fcn kenar\u0131na kadar getirilip sonra bir mermiyle \u00f6ld\u00fcr\u00fclen ve bedeni Landwehr
\nKanal\u0131\u2019na b\u0131rak\u0131lan Rosa\u2019n\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fc\u2026
\nRosa, zekiydi, co\u015fkundu, capcanl\u0131yd\u0131, \u00fcretkendi, dogmac\u0131 de\u011fil entelekt\u00fceldi, ve yazard\u0131, hem de
\ng\u00fc\u00e7l\u00fc bir kalem ustas\u0131 ve fikirleri harekete ge\u00e7irecek bir teorisyen, kitleler \u00fczerinde etkili
\nkonu\u015fmalar yapan bir aksiyonerdi. Ekip kurma yetisinin yan\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir hatipti ayn\u0131 zamanda.
\nBir eli k\u00fcrs\u00fc mikrofonlar\u0131nda halka hitap ederdi, bir eli de kalemde, savundu\u011fu fikrin teorisini
\nyazard\u0131.
\nD\u00f6rt y\u0131l hapiste tuttular m\u0131zm\u0131zland\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyan olmam\u0131\u015ft\u0131. On d\u00f6rt ay boyunca Berlin kad\u0131nlar
\nhapishanesinde sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 konu\u015fmas\u0131 nedeniyle hapis yatarken, d\u0131\u015farda arkada\u015f\u0131
\nMathilde\u2019den onun i\u00e7in \u00e7i\u00e7ek toplamas\u0131n\u0131 istemi\u015fti. Yeri gelince k\u0131r\u0131l\u0131yor, yeri gelince \u00f6fkesine
\nhakim olam\u0131yor, yeri gelince de kad\u0131nl\u0131\u011f\u0131n en nahif taraf\u0131yla bak\u0131yor d\u00fcnyaya. Dedik ya Rosa
\nhayat piyanosunda on parma\u011f\u0131n\u0131 kullanan bir kad\u0131nd\u0131. Bazen \u201cSevgiliye Mektuplar\u201d kitab\u0131ndaki
\ngibi kalbini yazar bazen de \u201cRus Devrimi\u201d yaz\u0131lar\u0131 gibi d\u00f6nemin en muktedir isimlerinden Lenin\u2019i
\nele\u015ftirir, Bol\u015fevik y\u00f6netiminin ipe dizer gibi hatalar\u0131n\u0131 yazar\u2026 A\u015fka yelken a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 zaman da a\u015fk\u0131n\u0131
\nfikirlerine kar\u0131\u015ft\u0131rmaz. Rosa Luxemburg, Lenin ile de farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu bir\u00e7ok konuda. Lenin,
\ndaha sonralar\u0131 onun i\u00e7in \u201cRosa yan\u0131l\u0131yordu yan\u0131l\u0131yordu yan\u0131l\u0131yordu yan\u0131l\u0131yordu yan\u0131l\u0131yordu.\u201d diye
\nbir c\u00fcmlede tam be\u015f kez onun yan\u0131ld\u0131\u01e7\u0131n\u0131 yazacakt\u0131. Yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 idda etti\u011fi konulara
\ngirmeyece\u011fim ama kelimelerdeki perdeyi aralayaca\u011f\u0131m. Siz Lenin\u2019in bu kelimelerini nas\u0131l
\nokursunuz bilmiyorum ama ben onun fikirsel olarak Rosa\u2019ya galip de gelemedi ama ondan
\nvazge\u00e7emedi de diye okuyorum.
\nLenin, aralar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnce farkl\u0131l\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131n, Rosa\u2019n\u0131n m\u00fccadelesine olan sayg\u0131s\u0131n\u0131 onun
\n\u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra \u015f\u00f6yle ifade eder:
\n\u201cO bir kartald\u0131 ve kartal olarak kalacakt\u0131r…\u201d[1]
\nLenin\u2019in kendi yan\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131na olan inanc\u0131 ve devrimin d\u0131\u015f\u0131ndaki her \u015feye ilgisiz kalmas\u0131 Rosa\u2019y\u0131
\netkilemi\u015fti. Daha sonra bir arkada\u015f\u0131na \u201conunla konu\u015fmak bir zevk\u201d diye yazm\u0131\u015ft\u0131. \u201c\u00c7ok sevdi\u011fim
\n\u00e7irkin surat\u0131yla, \u00e7ok derin ve bilgili biri.\u201d
\n\u0130\u015fte bu portreyi bu ayki say\u0131m\u0131za ta\u015f\u0131mak istedik.<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn, m\u00fccadelenin ve fikir namusunu korumay\u0131 hayat\u0131n\u0131n merkezine alan sosyalist
\nm\u00fccadele ve kad\u0131n direni\u015fi nedeniyle i\u015fkence edilerek \u00f6ld\u00fcr\u00fclen bir kad\u0131n: Rosa Luxemburg.
\nKimene g\u00f6re: Zincirlerini k\u0131rarak y\u00fcr\u00fcyen \u2018Spartak\u00fcs\u2019 bir kad\u0131nd\u0131r Rosa Luxemburg, kimi i\u00e7in
\nsosyalist hareketin \u00fc\u00e7 sacaya\u011f\u0131ndan biri. Kimi \u201chaindir\u201d deyip i\u015fkence alt\u0131nda \u00f6l\u00fcm \u00e7arm\u0131h\u0131na
\ngererken, kimi de onu devrimin ve kad\u0131n onurunun kardeleni olarak g\u00f6r\u00fcr. Ahmet Kaya\u2019n\u0131n
\nOnun infaz emrini veren \u201cO zamanlar Y\u00fczba\u015f\u0131 Waldemar Pabst, 1962\u2019de \u015funlar\u0131 diyecekti.
\n\u201c[Ocak 1919\u2019da] Karl Liebknecht ile Rosa Luxemburg\u2019un konu\u015fma yapt\u0131klar\u0131 bir KPD toplant\u0131s\u0131na
\nkat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131m. \u0130kisinin devrimin \u00f6nderleri olduklar\u0131 kanaatine varm\u0131\u015f ve onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrtmeyi
\nkararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. Emrim \u00fczerine ikisi de yakaland\u0131. Hukuk normlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131
\nkonusunda karar verilmesi gerekiyordu… \u0130kisinin yok edilmesi karar\u0131n\u0131 kolay vermedim … H\u00e2len
\nbu karar\u0131m\u0131n ahl\u00e2k\u00ee \u2013 teolojik a\u00e7\u0131dan savunulabilir oldu\u011fu inanc\u0131nday\u0131m.\u201d \u015fiirindeki tam bir
\nKo\u00e7ero hikayesidir, O. 5 Mart 1871\u2019de Polonya\u2019n\u0131n Zamosc kentinde Yahudi bir ailenin \u00e7ocu\u011fu
\nolarak d\u00fcnyaya gelir. Daha lise \u00e7a\u011flar\u0131nda iken sosyalist hareketle tan\u0131\u015fan Rosa, Polonya
\nProleterya Partisi\u2019nin organize etti\u011fi bir grevde g\u00f6rev al\u0131r ama i\u015fler yolunda gitmez ve bu grev
\nnedeniyle partinin d\u00f6rt \u00f6nemli adam\u0131 idam edilir,
\nRosa ise \u0130svi\u00e7re\u2019ye ka\u00e7mak zorunda kal\u0131r. Hayat\u0131 kitaplara ve filme konu olan bu esrarengiz
\nkad\u0131n\u0131n hayat hikayesi b\u00f6ylece ba\u015flam\u0131\u015f olur. Z\u00fcrih \u00dcniversitesi\u2019nde hukuk e\u011fitimi almaya
\nba\u015flay\u0131nca ayn\u0131 zamanda burada da yolda\u015flar\u0131 ile bulu\u015fup politik faaliyetlerini devam ettirmeye
\nba\u015flar. Arkada\u015flar\u0131yla bir gazete \u00e7\u0131kar\u0131r ve fikirlerini yazmaya koyulur.
\nBir\u00e7ok insanda oldu\u011fu gibi onun da hayat\u0131nda onu y\u0131kacak kadar s\u0131k\u0131nt\u0131lar meydana gelmi\u015f ama
\nbunlar\u0131n onu
\ng\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini sonralar\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Var\u015fova pogrom[2]\u2018u Rosa\u2019n\u0131n ya\u015fam\u0131nda \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm
\nnoktas\u0131 olmu\u015ftur.
\nBu pogrom s\u0131ras\u0131nda kendisi de ailesiyle birlikte Var\u015fova\u2019dad\u0131r ve o s\u0131rada bu durum, yakla\u015f\u0131k iki
\nbin aileyi etkilemi\u015f, bir\u00e7ok Yahudi \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, d\u00fckk\u00e2nlar ya\u011fmalanm\u0131\u015ft\u0131r.
\nBu olay onun ruh d\u00fcnyas\u0131nda derin bir iz b\u0131rakm\u0131\u015f, bir travma yaratm\u0131\u015f olsa da, daha sonralar\u0131
\nonda azim ve kararl\u0131l\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Belki bu sebeptendir ki fa\u015fizmle m\u00fccadele neredeyse
\nhayat\u0131n\u0131n merkezine oturur.
\nBir s\u00fcre \u00f6nce girdi\u011fi sosyalist demokrasi Partisinde fikirleri yolda\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan
\nbenimsenmeyince partiden ayr\u0131l\u0131r. Birinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n patlak vermesi \u00fczerine sosyalist
\ndemokrasi Partisi\u2019nin h\u00fck\u00fcmeti desteklemesine ciddi tepki verir ve birlikte yol y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc Karl
\nLiebknect ile birlikte, daha sonra ismini Spartak\u00fcs Birli\u011fi olarak duyaca\u011f\u0131m\u0131z Ekim – Kas\u0131m \/ 2020
\nEnternasyonel adl\u0131 bir grup kurar.
\nBunla birlikte bir yeralt\u0131 gazetesi kurar ve bu gazete sayesinde bir taraftan fikirlerini yayarken
\n\u00f6b\u00fcr taraftan da uzun s\u00fcre cezaevinde kalmas\u0131na sebebiyet verecek olan sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 eylemleri
\nd\u00fczenlemeye ba\u015flar.
\nD\u0131\u015far\u0131da bo\u015f durmad\u0131\u011f\u0131 gibi i\u00e7eriye de bo\u015f durmaz, makaleler yazar, fikirlerini ka\u011f\u0131tlara d\u00f6ker. Bu
\nyaz\u0131lar\u0131n aras\u0131nda o \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc ve g\u00f6z\u00fcpeklili\u011finin delillerinden biri olan yaz\u0131lar\u0131ndan biri
\ndedi\u011fim, Lenin ve Bol\u015feviklerin kimi politikalar\u0131n\u0131 ele\u015ftirdi\u011fi Rus Devrimi yaz\u0131s\u0131 da vard\u0131r.
\nCezaevi y\u0131llar\u0131nda ilgin\u00e7 olan ve bir \u00e7ok m\u00fccadele insan\u0131n\u0131n hayat\u0131nda \u00f6rneklerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz
\nbir y\u00f6ntemle, fikirlerini d\u00fcnya duyurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u201cDuvarlar\u0131n aras\u0131ndan s\u0131zan \u0131\u015f\u0131k\u201d dedi\u011fim fikir
\nhareketlerinin sanc\u0131l\u0131 yay\u0131l\u0131\u015f\u0131 olan mektuplarla\u2026 Arkada\u015flar\u0131 Rosa\u2019n\u0131n yazd\u0131klar\u0131n\u0131 hapishaneden
\nal\u0131p yay\u0131mlar. Rosa d\u00f6rt duvar aras\u0131nda olsa da fikirleri sokaklarda dola\u015f\u0131r.<\/p>\n
Merkeziyet\u00e7i y\u00f6netim \u015fekline kar\u015f\u0131d\u0131r Rosa ve bunu her platformda dile getirir. Kimi zaman
\nmeydanlarda, kimi zaman da d\u00f6rt duvar aras\u0131nda\u2026 Ele\u015ftirilerini yapsa da bu metinler ne onunla
\nLenin\u2019in aras\u0131n\u0131 bozar, ne de gitti\u011fi yol ile.
\nD\u00f6rt y\u0131l sonra hapisten \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz Alman Kominist Partisini kurar. Her t\u00fcrl\u00fc m\u00fccadelenin
\narkas\u0131nda tutulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan kad\u0131nlar\u0131n ilgi oda\u011f\u0131 olur.
\n\u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fcd\u00fcr hem de 21. y\u00fczy\u0131l\u0131 k\u0131skand\u0131racak kadar \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc. \u201c\u00d6zg\u00fcrl\u00fck, say\u0131lar\u0131 ne kadar
\nfazla olursa olsun, sadece h\u00fck\u00fcmet yanl\u0131lar\u0131 i\u00e7in ya da sadece parti \u00fcyeleri i\u00e7in olursa, ona
\n\u00f6zg\u00fcrl\u00fck denmez. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck, her zaman muhalefetin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc demektir,\u201d s\u00f6zlerini bug\u00fcn ka\u00e7
\nsiyasi lider hazmederek s\u00f6ylebilir, bilmiyorum.
\nAyr\u0131ca ele\u015ftireldir, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc laf\u0131 doland\u0131rmadan do\u011frudan s\u00f6yler. \u00c7ekinmez, hesap yapmaz,
\nkorkmaz.
\nBir taraftan kad\u0131n sorununu y\u00fcksek sesle dile getirip i\u015f\u00e7ilerin haklar\u0131n\u0131 hayk\u0131r\u0131rken \u00f6b\u00fcr taraftan
\nda fa\u015fizmle amans\u0131z bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcr. Bunu savundu\u011fu zamanlarda Almanya\u2019da ayaklanma
\nba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.
\nRosa da bu ayaklanman\u0131n ba\u015f mimarlar\u0131ndand\u0131r. Karl Liebknecht ve Wilhelm Pieck 15 Ocak
\n1919\u2019da tutuklan\u0131r. Pieck bu esnada ka\u00e7may\u0131 ba\u015farsa da Rosa ile Liebknecht a\u011f\u0131r i\u015fkenceler
\ng\u00f6r\u00fcrler. \u00d6yle i\u015fkenceler ki ac\u0131 sonla son bulur. \u00d6lesiye i\u015fkence edilirken i\u015fkence alt\u0131nda
\nya\u015fam\u0131n\u0131 yitirir ve bedeni Landwehr Kanal\u0131\u2019na b\u0131rak\u0131l\u0131r.
\nOnun infaz emrini veren \u201cO zamanlar Y\u00fczba\u015f\u0131 Waldemar Pabst, 1962\u2019de \u015funlar\u0131 diyecekti.
\n\u201c[Ocak 1919\u2019da] Karl Liebknecht ile Rosa Luxemburg\u2019un konu\u015fma yapt\u0131klar\u0131 bir KPD toplant\u0131s\u0131na
\nkat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131m. \u0130kisinin devrimin \u00f6nderleri olduklar\u0131 kanaatine varm\u0131\u015f ve onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrtmeyi
\nkararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. Emrim \u00fczerine ikisi de yakaland\u0131. Hukuk normlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131
\nkonusunda karar verilmesi gerekiyordu… \u0130kisinin yok edilmesi karar\u0131n\u0131 kolay vermedim … H\u00e2len
\nbu karar\u0131m\u0131n ahl\u00e2k\u00ee \u2013 teolojik a\u00e7\u0131dan savunulabilir oldu\u011fu inanc\u0131nday\u0131m.\u201d
\nA\u015fk ve hiddetin aras\u0131nda bir resim b\u0131rak\u0131r tarih sayfalar\u0131na. \u00d6yle bir resme denk gelirseniz
\nalt\u0131ndaki notu okuyun: Rosa Luxemburg
\n[1] Elizabeth Ettinger, age, s. 195.
\n[2] Pogrom; dinsel, etnik veya siyasi nedenlerle bir gruba kar\u015f\u0131 yap\u0131lan \u015fiddet hareketleridir.
\nBu \u015fiddet hareketleri genellikle evleri, i\u015fyerlerini veya ibadet yerlerini tahrip etmek, insanlar\u0131
\nd\u00f6vmek, yaralamak, tecav\u00fcz etmek veya \u00f6ld\u00fcrmekten olu\u015fur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015eerif Ayd\u0131n\u00a0 Dostlar\u0131 i\u00e7in hayat\u0131 epik \u015fiir format\u0131nda ya\u015fayanlara dostlar\u0131 da \u00f6zlemle mersiye yazarlar elbet. Pek \u00e7ok \u015fair,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1815,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2,18],"tags":[],"yoast_head":"\n