{"id":1188,"date":"2020-07-01T01:54:09","date_gmt":"2020-07-01T01:54:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=1188"},"modified":"2020-07-01T01:54:10","modified_gmt":"2020-07-01T01:54:10","slug":"dua-ve-siir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=1188","title":{"rendered":"DUA ve \u015e\u0130\u0130R"},"content":{"rendered":"\n<h2>\u00a0H\u00fcseyin \u00a0 Odaba\u015f\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p>M\u00a0Bremond saf \u0219iire dair 1930\u2019un Haziran ay\u0131nda Akademi\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fmada, \u015fiir lisan\u0131na \u201cdua\u201d ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. (Tanp\u0131nar, Makaleler) Biz de bu benzetmeyi kabul ediyoruz; \u00e7\u00fcnk\u00fc samimiyetin b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131yla g\u00f6n\u00fclden gelerek yap\u0131lan bir dua gibidir \u015fiir; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015fiirin akt\u0131\u011f\u0131 yerle duan\u0131n akt\u0131\u011f\u0131 yer ayn\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n kalbindeki feryad\u0131 ve h\u00fczn\u00fc, derdi ve tasas\u0131, ancak \u015fiirle ve duayla en g\u00fczel ifadesini bulur; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015fiir, nesir gibi g\u00f6z ya\u015f\u0131n\u0131 ve kaynaklar\u0131n\u0131 izah etme ve ortaya \u00e7\u0131karma cehdinde bulunmaz. Gerekirse g\u00f6zya\u015f\u0131n\u0131n kendisi \u015fiir olur. M\u0131sra m\u0131sra g\u00f6nl\u00fcm\u00fcze damlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirir bize. H\u00fczn\u00fc tarif etmez, psikolojinin dilini<\/p>\n<p>kullanmaz. Onda ne akl\u0131n vuzuhu ne de dili vard\u0131r. Bilakis \u015fiir, ka\u011f\u0131da tutturulmu\u015f bir h\u00fcz\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bir dil kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 mecburen ifade etmek gerekirse, \u015fiir kalbin, hissin ve duygular\u0131n diliyle konu\u015fur. Kalbin dili yani ac\u0131lar\u0131n, sanc\u0131lar\u0131n, a\u015fk\u0131n, tutkunun, feryad\u0131n ve \u0131zd\u0131rab\u0131n lisan\u0131d\u0131r. A\u015fk\u0131, sevgisi, tutkusu ve \u0131zd\u0131rab\u0131 olmayanlar \u015fiirin bu dilini pek anlamazlar. \u015eiirini kalbine s\u00f6ylettiren Mevl\u00e2n\u00e2\u2019n\u0131n m\u0131sralar\u0131na hele bir bak\u0131n:<\/p>\n<p>Sine hahem \u015ferha \u015ferha ez firak<\/p>\n<p>Ta biguyem \u015ferh-i derd-i i\u015ftiyak<\/p>\n<p>(\u00d6zlem ve hasret derdini anlatabilmek i\u00e7in, ayr\u0131l\u0131k ate\u015finden kavrulmu\u015f, \u015ferha \u015ferha (param par\u00e7a) olmu\u015f bir g\u00f6n\u00fcl isterim.)<\/p>\n<p>Bu bak\u0131mdan nice kalplerin kendine benzetti\u011fi \u015fiirler oldu\u011fu gibi, nice \u015fiirlerin de<\/p>\n<p>kendisine benzetti\u011fi kalpler vard\u0131r. \u015eair yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fiiri kendi kalbine, okuyan da kalbini \u015fiire benzetir; \u00e7\u00fcnk\u00fc, pek \u00e7ok \u015fiirde kalbin feryatlar\u0131yla hasta m\u0131sralar, a\u015fk ate\u015fiyle \u00e2h\u0131, g\u00f6\u011f\u00fc tutan ci\u011feri yanm\u0131\u015f beyitler vard\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cBeni candan usand\u0131rd\u0131 cefdan yar usanmaz m\u0131?<\/p>\n<p>Felekler yand\u0131 \u00e2h\u0131mdan murad\u0131m\u0131n \u015ferm\u2019i(mumu) yanmaz m\u0131?\u201d<\/p>\n<p>Bu arada iyi \u015fiirin ip u\u00e7lar\u0131n\u0131 da yakalam\u0131\u015f oluyoruz. \u0130yi bir \u015fiirin dua gibi \u0131zd\u0131rapla atan bir kalbi, nabz\u0131nda ise sevdan\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 olur. K\u00f6t\u00fc \u015fiir gibi gafletle yap\u0131lan dualar\u0131m\u0131z yok mudur? \u0130\u00e7inde izd\u0131rap olmayan dualar.. Kalbi bir kenara f\u0131rlatarak yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, yani kalbi olmayan dualar&#8230; Sevdas\u0131, a\u015fk\u0131, tutkusu olmayan her istek kuru ve gaflet y\u00f6r\u00fcngelidir. Gaflet uykusunu herhalde yatak uykusuyla kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131yoruzdur! G\u00e2fil dualar gibi gafletle yaz\u0131lm\u0131\u015f \u015fiirler de vard\u0131r. Gafletle yap\u0131lan dua Allah\u2019a ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 gibi, bu t\u00fcr \u015fiirler de okuyucusunun g\u00f6nl\u00fcne bir t\u00fcrl\u00fc ula\u015fmaz. Uyuyan uyand\u0131ramaz ki! Izd\u0131rab\u0131 olmayan m\u0131sralar kalbi bir<\/p>\n<p>akrep k\u0131skac\u0131 gibi nas\u0131l yakalayabilir?<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Dua bir s\u00f6z y\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya kelime kalabal\u0131kl\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u015fiir de bir y\u0131\u011f\u0131n s\u00f6z de\u011fildir. Yani \u015fiirinde \u015fair, m\u00fcmk\u00fcn mertebe kalbini ortaya koyacak, fakat her t\u00fcrl\u00fc duygunun, sevincin, ne\u015fenin veya \u0131zd\u0131rab\u0131n zarf\u0131 olan kalp aritmi de\u011fildir.<\/p>\n<p>At\u0131\u015flar\u0131 ritmiktir. Zira onda musikinin saf hendesesi(matematik) mevcuttur. Kalbe en \u00e7ok benzeyen sanat olarak \u015fiirin de hendesesi vard\u0131r veya en az\u0131ndan \u015fiir hendese ile bar\u0131\u015f\u0131k olmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca musikinin \u015fiirde varolma zarureti bu durumu gerekli k\u0131lmaktad\u0131r. Dua da aritmik de\u011fildir. Kalbimden geliyor diye akordu bozulmu\u015f bir sesle ba\u011f\u0131rmak ve \u00e7a\u011f\u0131rmak<\/p>\n<p>olmaz. Kalbin ritmik ve derinden at\u0131\u015flar\u0131 mis\u00e2li edep duan\u0131n hendesesi mesabesindedir.<\/p>\n<p>Kainatta matematik neyse m\u00fcsl\u00fcmanda ahl\u00e2k, dualar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcslemesi gereken edep ayn\u0131 \u015feydir. D\u00fcnyam\u0131z\u0131n a\u011fa\u00e7lar\u0131, ovas\u0131, obas\u0131 deresi, \u0131rmaklar\u0131 \u201cher nas\u0131lsa\u201d kalbimizin duygular\u0131 gibi da\u011f\u0131n\u0131k da\u011f\u0131n\u0131k g\u00f6z\u00fck\u00fcr, fakat d\u00fcnyam\u0131z\u0131n d\u00f6nmesinde ise bu da\u011f\u0131n\u0131k duru\u015fa mukabil kuvvetli bir hendese hakim de\u011fil midir? \u015eiirlerimiz de dualar\u0131m\u0131z da b\u00f6yle olmal\u0131d\u0131r. Duada madde, bildi\u011fimiz \u015fekliyle yoktur. Arzular\u0131n tarifi g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131lmaz, madde kal\u0131plar\u0131na oturtulmaz. \u00c7izgiler, sonsuza uzanacak \u015fekilde esrarengiz bir mahiyet arz eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc her\u015feyiyle sonzuz olan bir Zat\u2019\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda eller a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, g\u00f6n\u00fcl kap\u0131lar\u0131na dayan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolays\u0131yla dua, s\u0131n\u0131rl\u0131n\u0131n S\u0131n\u0131rs\u0131z\u2019a kar\u015f\u0131 kendini arzetmesine uygun bir vas\u0131ta \u00f6zelli\u011fini daima muhafaza etmelidir veya dua, s\u0131n\u0131rs\u0131za do\u011fru a\u00e7\u0131lmaya m\u00fcsait bir \u00fcslupla dolup ta\u015fmal\u0131d\u0131r. \u015eiir ise duayla yakalanan bu esrar\u0131 sembollerle yapar. Par\u00e7a par\u00e7a hayallerin tasviriyle maddeyi a\u015fan manevi bir \u00f6zellik meydan getirir. Bu durumuyla \u015fiir edebiyat\u0131n, dua da ibadetlerin \u00f6z\u00fcd\u00fcr. Edebiyat\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc meydana getiren \u015fiirde bir m\u00e2nevi havan\u0131n var oldu\u011funu kabul edenlerden biri de Tanp\u0131nar\u2019d\u0131r.<\/p>\n<p>\u201c\u015eiirin m\u00e2nevi benli\u011fini yapan havas\u0131ndad\u0131r. Birbiriyle irtibat\u0131 olmayan r\u00fcyet ve d\u00fc\u015f\u00fcnce par\u00e7alar\u0131n\u0131, hissin ve hayalin b\u00fct\u00fcn da\u011f\u0131n\u0131k par\u00e7alar\u0131n\u0131 kendi i\u00e7inde ve vahdet halinde toplayan, i\u015fte bu as\u0131l havadad\u0131r. Mana bu havaya ses ve melodi gibi refakat (arkada\u015fl\u0131k) eder\u201d (Makaleler, sf,19)<\/p>\n<p>Duan\u0131n ar\u015fa dayanan enginli\u011fiyle \u015fiirin kanatlar\u0131n\u0131n ayn\u0131 anda \u00fcveykler gibi \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131 da olur. Bazen de \u015fiirle dua, g\u00f6n\u00fcl semam\u0131zla g\u00f6n\u00fcl yama\u00e7lar\u0131m\u0131z aras\u0131nda bir g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 olu\u015fturarak her t\u00fcrl\u00fc rengi ve deseni bize tatt\u0131r\u0131r. \u00d6yle ki bir yerden sonra \u015fiir dua; dua da ayn\u0131yla \u015fiir olur:<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>\u201c Ey kupkuru \u00e7\u00f6lleri cennetlere \u00e7eviren g\u00fcl;<\/p>\n<p>Gel o bay\u0131ltan renklerinle g\u00f6nl\u00fcme d\u00f6k\u00fcl!<\/p>\n<p>Vaktidir a\u011flayan g\u00f6zlerimin i\u00e7ine g\u00fcl!..<\/p>\n<p>Ey kupkuru \u00e7\u00f6lleri cennetlere \u00e7eviren g\u00fcl!\u201d <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 \u00a0 \u00a0<\/span><\/p>\n<p><span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0H\u00fcseyin \u00a0 Odaba\u015f\u0131 M\u00a0Bremond saf \u0219iire dair 1930\u2019un Haziran ay\u0131nda Akademi\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fmada, \u015fiir lisan\u0131na \u201cdua\u201d ad\u0131n\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1189,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v15.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>DUA ve \u015e\u0130\u0130R - SES MAGAZINE<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=1188\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"DUA ve \u015e\u0130\u0130R - SES MAGAZINE\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00a0H\u00fcseyin \u00a0 Odaba\u015f\u0131 M\u00a0Bremond saf \u0219iire dair 1930\u2019un Haziran ay\u0131nda Akademi\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fmada, \u015fiir lisan\u0131na \u201cdua\u201d ad\u0131n\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=1188\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SES MAGAZINE\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/serifkanada\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-07-01T01:54:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-07-01T01:54:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/praying-hands-2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"239\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"300\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/praying-hands-2.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/serifcanada1\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/\",\"name\":\"SES MAGAZINE\",\"description\":\"Literature \\u00b7 Analysis \\u00b7 Thought\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=1188#primaryimage\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"url\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/praying-hands-2.jpg\",\"width\":239,\"height\":300},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=1188#webpage\",\"url\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=1188\",\"name\":\"DUA ve \\u015e\\u0130\\u0130R - SES MAGAZINE\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=1188#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2020-07-01T01:54:09+00:00\",\"dateModified\":\"2020-07-01T01:54:10+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/#\/schema\/person\/3c516e766267a63b4e8d607fa5496f02\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/?p=1188\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/#\/schema\/person\/3c516e766267a63b4e8d607fa5496f02\",\"name\":\"\\u015eerif Ayd\\u0131n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2527d3cadd34557e6b4a3479d29c21d4?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"\\u015eerif Ayd\\u0131n\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/sesdergisi.ca\",\"https:\/\/www.facebook.com\/serifkanada\",\"https:\/\/www.instagram.com\/serifcanada\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/serif-aydin-16a0b31a4\",\"https:\/\/twitter.com\/https:\/\/twitter.com\/serifcanada1\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1188"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1188"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1188\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1190,"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1188\/revisions\/1190"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1188"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sesdergisi.ca\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}